start head_var_02.png, 43kB
ul. Szpitalna 13   33-100 Tarnów
tel. (14) 63-10-100,  fax (14) 62-13-637
e-mail: administracja@ssz.tar.pl

PRACOWNIA ANALITYCZNA - PRZYGOTOWANIE PACJENTA

WARUNKI JAKIE POWINIEN SPEŁNIAĆ PACJENT PRZED RUTYNOWYM POBRANIEM MATERIAŁU DO BADAŃ LABORATORYJNYCH

  1. Do pobrania materiału do badań pacjent winien zgłosić z kompletnym i czytelnie wypełnionym skierowaniem.  → nie dotyczy pacjentów prywatnych
  2. Pobieranie materiału winno się odbywać w godzinach porannych.
  3. Pacjent powinien być na czczo tzn. ostatni posiłek winien spożyć 12 godzin przed pobraniem.  → bezwzględnie wymagane w przypadku badania „lipidogram”
  4. Przed pobraniem krwi pacjent powinien unikać wysiłku fizycznego i stresu - wskazany 15 minutowy odpoczynek.
  5. W miarę możliwości pacjent powinien ograniczyć przyjmowanie leków w tym również witaminy C.
  6. Nie należy oznaczać parametrów, którymi aktualnie leczy się pacjenta np. żelazo.
  7. Nie należy wykonywać testów tolerancji glukozy i badania gospodarki lipidowej w dniach następujących bezpośrednio po dniach wolnych, niedzielach i świętach.
  8. Próby obciążeniowe: test tolerancji glukozy wiąże się z koniecznością stosowania przez 3 dni diety normalno-węglowodanowej.
  9. Mocz na badanie ogólne - higiena osobista, 50-100 ml moczu pobranego ze środkowego strumienia (mocz nocny).
  10. Kał - jednorazowa porcja pobrana z różnych miejsc wielkości orzecha laskowego.
  11. Mocz na posiew - oddanie 50-100 ml moczu ze środkowego strumienia do jałowego pojemnika.
  12. Wymaz z gardła - pacjent zgłasza się na czczo lub kilka godzin po posiłku, bez porannej higieny jamy ustnej.

Przygotowanie małego pacjenta do badania analitycznego

Wykonanie badania analitycznego u dziecka może wywołać niepokój i lęk. Można wcześniej przygotować dziecko do czekających go niezbyt miłych doznań. Informacje na ten temat przekazywane dziecku powinny być dostosowane do jego wieku.

U dzieci do drugiego roku życia najważniejsze i wystarczające jest :obecność rodzica, wsparcie, bliskość, przytulenie.

Dzieci starsze należy przygotować poprzez poinformowanie o konieczności wykonania badania (aby było zdrowe, mogło biegać, bawić się...itd.)Nie należy mówić dziecku ,że badanie będzie bezbolesne- gdyż pobraniu krwi zawsze towarzyszy ból i dziecko będzie czuło się oszukane.

Bardzo istotnym jest , aby podczas pobrania krwi mały pacjent nie poruszał się. Można zabrać „do badania” ulubioną zabawkę dziecka, która będzie towarzyszyć „małemu, dzielnemu pacjentowi”.

Sposób pobierania materiału-dobowa zbiórka moczu (DZM)

  • Zbiórkę należy rozpocząć rano (początek np. o godz 6 :00)
  • Pierwszą poranną porcję oddanego moczu odrzucić.
  • Przygotować duży pojemnik na zbiórkę ok. 2-3 litry pojemności i przechowywać w chłodnym miejscu.
  • Przed rozpoczęciem zbiórki jeżeli wymaga tego rodzaj badania zakwasić mocz wlewając do naczynia na zbiórkę 10 ml kwasu solnego lub NaHCO3 na 1 litr moczu.
  • Środek konserwujący pobrać z Laboratorium
  • Następnie przez całą dobę zbierać mocz do pojemnika.
  • Następnego dnia rano pierwszą poranną porcje moczu dolać jako ostatnią ze zbiórki-zbiórka jest zakończona.
  • Mocz w pojemniku zbiorczym należy wymieszać, zmierzyć objętość i odlać z całości ok. 150 ml moczu do jednorazowego pojemnika na mocz.
  • Dostarczyć w jak najkrótszym czasie do laboratorium.

Okołodobowa zmienność wybranych parametrów

Parametr Wartość maksymalna
[godzina]
Wartość minimalna
[godzina]
Amplituda % średniej
Sód (Na) 4-6 12-16 60-80
Potas (K) 14-16 23-1 5-10
Żelazo (Fe) 14-18 2-4 50-70
TSH 20-2 7-3 5-15
Hb 6-18 22-24 8-15
ACTH 6-10 0,4 150-200
Kortyzol 5-8 21-3 180-200
Testosteron 2-4 20-24 30-50
Eozynofilia 4-6 18-20 30-40
Prolaktyna 5-7 10-12 80-100

Wpływ czynników zależnych od pacjenta na wyniki wybranych parametrów

Czynnik Rodzaj parametru podlegający zmianie Rodzaj zmiany
Dieta-spadek masy ciała 1,8 kg w ciągu tygodnia Trójglicerydy Spadek o 25%
Amoniak Spadek o 18 %
Mocznik Wzrost o 11 %
Kwas moczowy Wzrost o 10%
Insulina Spadek o 41 %
ACTH-hormon adrenokortykotropowy Wzrost o 41%
Kortyzol Spadek o 24%
Testosteron Spadek o 34 %
Trening fizyczny Glukoza Wzrost
Leukocyty Wzrost do 25 G/L
Adrenalina, kortyzol, somatotropina Wzrost
Kwas moczowy, CK, D-DI, PT, APTT Wzrost
CKMB Wzrost o 8% całkowitego CK
Kofeina GFR, katecholaminy Wzrost
Palenie tytoniu: w ciągu godziny od wypalenia 1-5 papierosów Adrenalina, aldosteron, kortyzol, CEA Wzrost
Erytrocyty Wzrost o 30%
Prolaktyna Spadek o 20%
HDL Spadek o 10%
Alkohol: 2-4 godziny po spożyciu AST, ALT TG, Cholesterol, MCV, kortyzol, estradiol, GGTP, mleczany, kwas moczowy Wzrost
LDL Spadek
Menstruacja Fe, fosfor, cholesterol Spadek
Aldosteron Wzrost
Narkotyki Morfina
- amylaza, lipaza, ALT, AST, TSH, FA, PRL, Bilirubina
Wzrost
Heroina
- pCO2, cholesterol, potas
Wzrost
Marihuana
- jonogram, mocznik, CK, insulina
Wzrost
Specjalistyczny Szpital im. E. Szczeklika w Tarnowie - Wszelkie Prawa Zastrzeżone © 2014 - 2018